شامورتی چیست را معمولاً کسانی می‌پرسند که کتری آتشی یا گداجوش دیده‌اند. در ایران ظروف شامورتی برای جوشاندن آب روی شعله و سرو چای سفر است. کتری آتیش‌نوش و قوری رنگ چروک مدلهای رایج‌اند. فرق دهانه را در تفاوت شامورتی کتری و قوری و خرید را در خرید شامورتی ادامه دهید.
کاربرد
آب را پر کنید، روی پایه یا شعله بگذارید، بعد از جوش دستکش بزنید. برای خورش از قازن استفاده کنید نه شامورتی. ست کتری و قوری وقتی معنا دارد که چای را دم کنید نه فقط آب جوش بنوشید. ست کتری و قوری هر دو مرحله را می‌پوشاند.
رنگ چروک یعنی چه
پوشش بیرونی چکش‌خورده یا رنگ چروک تزئینی است و دلیل پخت بهتر نیست. داخل را بعد از سفر خشک کنید. رسوب آب سخت را با جوش و سرکه خوراکی در حد خانگی تمیز کنید و خوب آبکشی کنید.
ایمنی دسته و بخار
- دستگیره بعد از شعله داغ می‌ماند.
- بخار صورت را می‌سوزاند؛ در چادر روشن نکنید.
- بعد از خاموشی روی کیسه خواب نگذارید.
جای آن در بسته کمپ
اگر چای بخش ثابت برنامه نیست شامورتی وزن اضافه است. حداقل تجهیزات را در لوازم آشپزی کمپینگ بچینید. روی سه‌پایه کوچک فقط اگر کف پایدار باشد بگذارید.
گاز خانگی
کف باید صاف بنشیند. روی شیشه نکشید. برای صبحانه خانه اگر کتری معمولی دارید شامورتی ضروری نیست؛ کارش سفر و شعله آزاد است.
با قابلمه عوض نمی‌شود
عمق کم و دهانه برای ریختن آب ساخته شده. خورش و برنج را به قازن یا قابلمه بسپارید. تعریف شامورتی همین است: کتری آتشی سفر، نه دیگ.
گداجوش، کتری آتشی، شامورتی
در گفت‌وگوی سفر این سه نام اغلب یکی‌اند: ظرف جوش روی شعله مستقیم. در کاتالوگ ایران ظروف شکل کتری و قوری رنگ چروک رایج است. اسم ارمنی بیشتر فرم بدنه است تا جنس جدا. شامورتی چیست را با کار جواب دهید: آب جوش سفر، نه خورش.
کتری خانگی سوت‌دار برای شعله آزاد ساخته نشده و دسته پلاستیکی‌اش ممکن است به آتش نزدیک شود. شامورتی دسته فلزی یا پوشش بیرونی مقاوم‌تری دارد اما همان دسته بعد از شعله داغ است. دستکش را فراموش نکنید.
آب و رسوب
آب چشمه رسوب می‌گذارد. بعد از سفر یک‌بار جوش با آب و کمی سرکه خوراکی، بعد آبکشی کامل. سیم ظرفشویی بیرون رنگ چروک را می‌خراشد. داخل را با برس نرم بگیرید. خشک‌کردن کامل از زنگ لبه‌ها جلوگیری میکند.
اگر فقط چای کیسه‌ای می‌نوشید قوری لازم نیست. اگر برگ دم می‌کنید ست معنا دارد. این تفکیک را قبل از اضافه کردن وزن به کوله انجام دهید. روی سه‌پایه کوچک کف باید کامل بنشیند؛ کج یعنی شعله به دسته می‌رسد.
صبح کمپ بدون قوری
اگر فقط آب جوش برای قهوه فوری می‌خواهید کتری تنها کافی است. شامورتی چیست را با همین صبح جواب دهید: جوش، نه دم. قوری را برای عصری بگذارید که وقت نشستن دارید.
کتری را پر کامل نکنید تا جوش بیرون نزند. روی پایه کوچک تعادل به هم می‌خورد. بعد از ریختن، ظرف را از آتش بردارید نه اینکه شعله را زیر کتری خالی نگه دارید.
یادداشت‌های عملی
- کتری را بیش از سه چهارم پر نکنید تا جوش بیرون نزند.
- در را کج نگذارید؛ بخار دسته را داغ‌تر میکند.
- روی سنگ ناهموار کتری را با سه سنگ کوچک تراز کنید اگر پایه ندارید.
- چای برگ‌دار را در کتری جوش طولانی ندمید؛ تلخ می‌شود و کار قوری است.
- رنگ چروک را با سیم ظرفشویی نخراشید.
- بعد از سرکه خوراکی دو بار آبکشی کنید تا بو نماند.
- در ماشین کتری را خالی و دردار بگذارید تا گردوخاک نگیرد.
- اگر کف دوده گرفت همان دستمال خشک کافی است؛ لازم نیست تا فلز براق بسابید.
قبل از اولین جوش در طبیعت
کتری آتشی وقتی به درد می‌خورد که صبح زود آب جوش بخواهید و کتری خانگی همراهتان نباشد. کف را روی سه سنگ هم‌ارتفاع یا حلقه پایه بگذارید، نه روی شاخه نیم‌سوخته. اگر شعله یک‌طرفه است کتری را هر چند دقیقه بچرخانید تا جوش از یک گوشه بیرون نزند. آب رودخانه را اگر گل‌آلود است صاف کنید؛ رسوب بیشتر یعنی شستشوی سخت‌تر بعد از سفر.
بعد از خاموشی همان منطق خشک‌کردن تابه را اجرا کنید: خالی کنید، با دستمال خشک بکشید، در را نیم‌باز بگذارید تا بخار نماند. رنگ بیرونی را دلیل تمیزی ندانید؛ دوده روی کف بیرونی طبیعی است و لازم نیست تا فلز براق سابیده شود. اگر دسته چوبی یا روکش‌دار دارد، آن را از شعله مستقیم دور نگه دارید.
